Minder staren, meer zien

27 februari 2026 | Column

Christian Hulzebos

Vanmorgen keek ik naar mijn agenda alsof het een liturgisch boek was. Paars, paars, paars — niet van de stola, maar van de Teams-afspraken. En toen dacht ik: de veertigdagentijd is begonnen, en ik heb het bijna gemist, omdat mijn telefoon niet op ‘stilte’ maar op ‘altijd bereikbaar’ staat.

De Protestantse Kerk noemt deze periode ‘leven toe naar Pasen’ — naar de weg van Jezus, naar lijden en opstanding, naar licht dat dwars door het donker heen valt. Dat klinkt groots. In de praktijk begint het meestal klein: met de vraag of we veertig dagen lang kunnen afzien van… nou ja, van iets waar we stiekem aan vastgegroeid zijn. De protestantse uitleg is mooi nuchter: vasten is niet alleen minder, maar vooral ruimte maken voor wat wezenlijk is — voor stilte, gebed, aandacht, en omzien naar elkaar.

Dit jaar biedt de kerk een veertigdagentijdkalender met het thema ‘Kijk! Door Jezus’ ogen’ — anders leren kijken, elke dag een stukje oefening. Dat ‘kijken’ is misschien wel de kern. We kijken ons suf: naar meningen, naar succes, naar mensen die sneller zijn, slimmer, sterker, gelukkiger. En ondertussen hebben we kans om de mens die naast ons staat te missen — in de rij bij de kassa, op het drukke fietspad, of in de kerkbank — terwijl die mens net als wijzelf eigenlijk gewoon gezien wil worden.

Want de dagelijkse drukte traint ons eerder in doorlopen dan in omkijken. We leven tussen stoplichten en deadlines, tussen haastige fietsen en volle hoofden. Je kunt iemand bijna passeren zonder het te merken, terwijl je nog net ‘Sorry!’ mompelt tegen een lantaarnpaal — omdat die ene app op je telefoon wél aandacht kreeg. Misschien is vasten dit jaar dus: één keer extra opkijken. Een blik langer vasthouden. En soms: even niets oplossen, maar naast iemand blijven staan.

Misschien is dat de veertigdagentijd in één zin: minder staren, meer zien. Opmerken wie makkelijk uit beeld valt. We kunnen weer veertig dagen oefenen — niet om beter te worden, maar om te leren milder en met compassie te kijken. En als het ons niet lukt — als we tóch weer verdwijnen in meldingen en meningen — dan begint Pasen niet met onze discipline, maar met het Paaslicht dat ons weer naar elkaar doet omkijken.

Christian Hulzebos