Wij kunnen niet zo goed uit de voeten met het Bijbelboek Hooglied: bij het lezen wordt dit boek vaak overgeslagen en het staat niet op het preekrooster, want eigenlijk past het – wat ons betreft – niet in de Bijbel. Toch is het met dit boek, net als met een aantal andere boeken en verhalen, maar goed dat niet wij uitmaken wat wel of juist niet in de Bijbel past. Evenals in het vorige nummer van Kerk in Stad wordt daarom een lied besproken dat leunt op een gedeelte uit het Bijbelboek Hooglied.
Tonko Ufkes
Zo’n dertig jaar geleden, in 1996, verschenen de liedteksten van Een Eigen Hooglied, geschreven door Willem Wilmink (1936-2003). Wilmink was gevraagd door het NVIH-COC, de vereniging voor homoseksuelen, om teksten voor een liederencyclus te schrijven, teksten die pasten bij het vijftigjarig bestaan van deze vereniging.
De titel Een Eigen Hooglied is goed gekozen, want de liedteksten volgen deels het Bijbelboek Hooglied en boven elf teksten staat een citaat uit dit Bijbelboek. Maar Wilmink herschreef de Bijbelteksten niet, nee, hij maakte er een moderne liefdesgeschiedenis van in liedjes. De liedjes gaan over verlangen, de eerste keer met elkaar naar bed gaan, het huwelijk en het feit dat liefde soms ook lijden is. Lijden in de betekenis van alleen achterblijven na een scheiding of na het overlijden van de geliefde.
Levenslang
De afsluitende tekst in Een Eigen Hooglied is ‘Oktober’. Hier staat geen citaat uit het Bijbelboek Hooglied boven, maar er staat juist een opdracht onder: de liedtekst is opgedragen aan Wobke, vanaf 1979 de vrouw van Willem Wilmink. Het lied bezingt de liefde en het blijvende verlangen tussen twee oudere mensen: geliefden dus met ‘een rijk verleden’ die ‘het oude land met nieuwe moed betreden.’
Direct in de eerste regels zet de tekstdichter daarvoor de toon: ‘In oktober komt april weer om aandacht vragen, er is bijna geen verschil met de lentedagen.’ De geliefden zijn inmiddels op leeftijd en tegelijk, wellicht daardoor, voelen die twee al heel lang liefde voor en verlangen naar elkaar.
In het Bijbelboek Hooglied is het verlangen en de liefde pril – om dat woord ook hier te gebruiken. In het boek Hooglied bezingen jonge mensen hun gevoel; jonge mensen met een mooi lichaam en een heel leven voor zich. De tekst van ‘Oktober’ gaat hierop door, gaat ook verder, want ‘het late liefdesuur wekt een pril verlangen.’
In het Bijbelboek Hooglied wordt het verlangen en de liefde bezongen tussen een jongen en een meisje, tussen een man en een vrouw. In de tekst ‘Oktober’ is dit niet zo duidelijk, is dit misschien ook niet zo van belang. Willem Wilmink kreeg de vraag om een liederencyclus te schrijven van het NVIH-COC en het kan zijn dat het daarom in de tekst gaat om het verlangen en de liefde tussen twee mensen. Dus niet uitsluitend om een man en een vrouw, een jongen en een meisje.
Oktober
De tekst ‘Oktober’ gaat over verlangen en liefde; over oude en jonge mensen van elke leeftijd, over mannen en vrouwen van elke geaardheid.
Het is een echt Gezang.
Oktober Willem Wilmink
[Voor Wobke]
In oktober komt april
weer om aandacht vragen,
er is bijna geen verschil
met de lentedagen:
lentelucht en lentegroen
zonlicht door de blaren,
daarvan mocht het laat seizoen
iets voor ons bewaren.
Alles is in de natuur
door iets nieuws bevangen:
ook het late liefdesuur
wekt een pril verlangen.
Onze zomer is voorbij,
kalmer zijn de zinnen,
maar in ’t najaar zullen wij
dieper nog beminnen:
in ons hart de overvloed
van een rijk verleden,
zullen wij het oude land
met nieuwe moed betreden.
Alles is in de natuur
door iets nieuws bevangen:
ook het late liefdesuur
wekt een pril verlangen

