Bijbelse beelden in Easterein, deel 3

De strijdt van David en Goliad, 1 Samuel 17

22 mei 2026 | Kerk en kunst

Een beeld van de schepping van Eva uit een rib, de torenbouw van Babel, de geboorte in de stal van Bethlehem, maar ook van de moord op Amasa en nog veertien andere bijbelse verhalen zijn al haast vijfhonderd jaar lang te zien in een Friese dorpskerk. Deze bijzondere afbeeldingen werden rond 1550 gemaakt en ze zijn nog altijd aanwezig. En misschien is dat even bijzonder. De komende tijd zijn al die achttien beelden ook in Kerk in Stad te zien, en dat is eveneens bijzonder. Dit is deel 3, een beeld rond 1 Samuel 17:1-57.

Tonko Ufkes

Op het doksaal van Easterein zijn nogal wat beelden gebaseerd op de verhalen uit de bijbelboeken Samuel I & II, zelfs zes van de in totaal achttien, en vaak heeft David een hoofdrol in zo’n verhaal en dus ook op een afbeelding. De vertelling over het gevecht tussen de jonge David en de reus Goliath is een van de eerste verhalen over David en het is waarschijnlijk ook een van de bekendste. En in geuren en kleuren wordt het verteld, maar liefst 58 verzen lang.

Inderdaad, in kleur, zien we de reusachtige Goliath gewond of verdoofd op de grond liggen, in zij linkerhand houdt hij zijn speer en schild nog vast. Ook de jonge David is in kleur afgebeeld: hij houdt het hoofd van Goliath stevig vast en hij zal de reus met diens eigen zwaard doden. David heeft zelf geen zwaard, hij was geen krijgsman: hij is al gezalfd tot koning, maar tot aan dit verhaal is hij harpspeler en herder. Daarom is de herderstas om Davids schouder duidelijk zichtbaar, de tas waarin de steen voor de slinger zat.

Naast dit tafereel is op de achtergrond, in het wit, een deel van het tentenkamp te zien, met soldaten in en buiten de tenten. Verder zijn op die achtergrond bouwwerken zichtbaar, wellicht verwijzingen naar de stad Jeruzalem met het koninklijk paleis of met andere belangrijke gebouwen.

Beeld van een hogere macht

Dit beeld is niet alleen het eerste beeld met David in de hoofdrol, maar het is op het doksaal ook het eerste beeld rond oorlog en strijd. Juist dat zijn zaken die we liever niet in een kerk willen zien, zaken trouwens die we liever helemaal niet willen zien of horen. Maar de bijbelse oorlogsverhalen zijn zelden ‘gewone’ oorlogsverhalen – ook nu niet.

Wellicht mogen we de vertelling over David en Goliath ook zien als een vertelling over de strijd tussen God en het goddeloze. Als een gelijkenis waarin een klein mens – een kind nog – het opneemt tegen een vijandige reus. Waarbij een kleine mens met Gods hulp het grote onrecht bestrijdt, bestrijdt op een onverwachte manier en daardoor het grote onrecht ten val brengt.

Wellicht mogen we de vertelling rond David en Goliath ook zien als een verhaal over de kracht van het kleine, een verhaal over godsvertrouwen tegenover wereldse machten. Ja, wellicht mogen we dat zo zien en misschien is daarom deze vertelling op het doksaal afgebeeld.

Tonko Ufkes
David en Goliath. Foto: Jan Bos.